Son zamanlarda akademik tarafta aynı hikâyeyi görüyorum.
Ödev yazılıyor.
Tez teslim ediliyor.
Makale gönderiliyor.
Sonra mesaj geliyor:
“Hocam yapay zekâ dedi.”
“Ödevim yapay zekâ dedektörüne takıldı.”
“Notum kırıldı.”
Bu artık istisna değil. Standart hâline geldi.
Çünkü üniversiteler yapay zeka dedektörü kullanıyor. Hem de aktif şekilde.
Başta Pangram olmak üzere Turnitin, GPTZero, ZeroGPT, Copyleaks ve AssistinAI gibi sistemler akademik çalışmalarda sıkça kullanılıyor.
Özellikle tez ve makale kontrollerinde bu araçlar artık rutin.
Akademik metinler neden daha hızlı yakalanıyor?
Sebep basit.
Akademik dil zaten düzenlidir.
Mantık sırası nettir.
Cümleler temizdir.
Yapay zekâ da tam böyle yazar.
Sorun burada başlar.
Yapay zekâ ile yazılan akademik metinlerde genelde şunlar olur:
-
Cümle ritmi hep aynıdır
-
Paragraflar fazla pürüzsüzdür
-
Metin hiç durmaz, hiç sendelemez
Ama insan akademik yazarken bile böyle davranmaz.
İnsan bazen kısa yazar.
Bazen aynı fikri farklı bir cümleyle kurar.
Bazen vurgu değiştirir.
Yapay zeka dedektörleri tam olarak bu farkı arar.
Kısa bir soru sorayım.
Metin çok düzgün diye insan yazısı mı sayılır?
Hayır.
İyi akademik yazı ile insan yazısı aynı şey değildir.
Hocalar yapay zekâ kullanımını nasıl fark ediyor?
Süreç genelde aynıdır:
-
Metin okunur
-
Dedektöre sokulur
-
“Yüksek yapay zekâ oranı” çıkar
Sonrası tanıdık.
Düşük not.
Revizyon.
Bazen reddedilme.
Öğrenci şunu söyler:
“Kaynaklar bana ait.”
“Kopya yok.”
Doğru olabilir.
Ama dedektör niyete bakmaz.
Sadece metnin nasıl yazıldığına bakar.
Bu yüzden “yapay zeka dedektörüne takılan ödev” ve “tezde yapay zeka tespiti” aramaları bu kadar arttı.
Ben burada ne yapıyorum?
Metni çöpe atmıyorum.
Baştan yazmıyorum.
Akademik içeriği bozmuyorum.
Ne yapıyorum?
-
Yapay zekâya özgü kalıpları temizliyorum
-
Tekrar eden cümle yapılarını kırıyorum
-
Metne insan ritmi kazandırıyorum
Kısaca:
Yapay zeka oranı düşürme işlemi yapıyorum.
Bu ne işe yarar?
-
Yapay zeka dedektörü sonuçları daha dengeli çıkar
-
Pangram ve GPTZero’da risk azalır
-
Turnitin AI raporu daha az şüpheli görünür
Garanti lafını sevmem.
Ama şunu net söyleyebilirim:
Doğru düzenlenen bir akademik metin çok daha az sorun çıkarır.
Bu sadece ödev meselesi mi?
Hayır.
-
Lisans tezleri
-
Yüksek lisans ve doktora çalışmaları
-
Akademik makaleler
-
Bildiri metinleri
Hepsi için geçerli.
Bu yüzden “akademik çalışmalarda yapay zeka tespiti” artık gerçek bir problem.
Ve bu problem doğru şekilde çözülebilir.
Net konuşalım
Yapay zekâ kullandın diye akademik çalışman çöpe gitmek zorunda değil.
Sorun çoğu zaman kullanım oranı ve metin yapısıdır.
Eğer:
-
Ödevin yapay zeka dedektörüne takıldıysa
-
Tezinde yapay zeka tespiti çıktıysa
-
Turnitin AI raporu yüksek geldiyse
çözüm var.
📩 Metni gönder.
🔍 Dedektör mantığına göre analiz edeyim.
✍️ Akademik ama insan yazısına uygun hâle getireyim.
Bu alan benim uzmanlığım.